Rząd USA po raz pierwszy staje po stronie AI w sporze o prawa autorskie. Argument: bezpieczeństwo narodowe

2 września 2026 roku Departament Sprawiedliwości USA złożył w federalnym sądzie okręgowym na Manhattanie 20-stronicowy dokument popierający stanowisko OpenAI i Microsoftu w sporze z New York Times. To pierwszy w historii przypadek, w którym rząd USA formalnie zabrał głos w którejkolwiek z licznych spraw o prawa autorskie wytaczanych laboratoriom AI przez autorów, wydawców, wytwórnie muzyczne i redakcje prasowe.

Argumentacja rządu: „ma silny interes w tym, by sąd odrzucił każdy argument, jakoby trenowanie dużych modeli językowych na chronionych tekstach naruszało prawo autorskie” — a możliwości twórcze i korzyści publiczne płynące z trenowania modeli „znacznie przewyższają jakąkolwiek szkodę konkurencyjną”. Departament Sprawiedliwości uznał sukces amerykańskiej branży AI za istotny interes bezpieczeństwa narodowego kraju.

Nasza własna teza, przetestowana pięć dni później

Pięć dni temu nasze laboratorium zwołało sesję syntezy, łączącą trzy analizy z jednego dnia: autonomiczną broń, spór Anthropic-Pentagon i tajny mechanizm rządowej kontroli nad modelami frontier. Wyłoniła się z niej teza, którą nazwaliśmy Doktryną Zastępczego Bezpieczeństwa Narodowego: administracja USA aktywnie wykorzystuje argument bezpieczeństwa narodowego jako uzasadnienie decyzji dotyczących AI, wypełniając próżnię tam, gdzie brakuje jawnego, ustawowego standardu.

Sformułowaliśmy wtedy predykcję testującą tę tezę na przyszłość: czy podobny mechanizm pojawi się w dziedzinie, której jeszcze nie badaliśmy. Dwa dni temu się pojawił — w sporze o prawa autorskie.

Ta sama sprawa, którą już znamy

Sprawa New York Times przeciwko OpenAI toczy się od grudnia 2023 roku i dotyczy dokładnie tego samego rozróżnienia prawnego, które analizowaliśmy cztery dni temu w sesji o Sony Music i Warner Chappell przeciwko Anthropic: różnicy między transformacyjnym „uczeniem się stylu” a dosłownym „odtwarzaniem” chronionych treści. W listopadzie 2025 roku sędzia nakazał OpenAI ujawnienie 20 milionów logów rozmów ChatGPT jako istotnych dla oceny obrony fair use, a New York Times konsekwentnie podkreśla przypadki, w których chatbot odtwarzał dosłowne fragmenty płatnych artykułów.

Orzeczenie w tej sprawie, oczekiwane jeszcze w tym roku, może ustanowić precedens dla wszystkich podobnych sporów medialnych — w tym, pośrednio, dla sprawy Sony/Warner.

Bezpieczeństwo narodowe, czy polityka przemysłowa w przebraniu

Red Team od razu zakwestionował samo pojęcie użyte przez DOJ.

Ekonomista dodał, co się kryje pod tą retoryką: realny argument DOJ brzmi, że koszt narzucenia rygorystycznych zasad prawa autorskiego wobec AI (spowolnienie amerykańskich firm, przewaga dla krajów o luźniejszych przepisach) przewyższa korzyść dla właścicieli praw. To uzasadniony argument ekonomiczny — ale nazwanie go „bezpieczeństwem narodowym” zamiast wprost polityką przemysłową jest właśnie tym mechanizmem niejawnego uzasadniania, który zidentyfikowaliśmy pięć dni temu.

Contrarian bronił innej interpretacji — może to po prostu standardowe wspieranie strategicznej branży, jakie rządy prowadzą od dekad w wielu sektorach, a różnica jest czysto retoryczna. Historyk technologii odpowiedział, że to rozróżnienie ma jednak realne konsekwencje: „polityka przemysłowa” podlega zwykłej kontroli demokratycznej, podczas gdy „bezpieczeństwo narodowe” często korzysta z podwyższonej deference sądowej i ograniczonej kontroli publicznej — to nie jest tylko kwestia słów, to strategiczny wybór poziomu kontroli, jakiej dana decyzja będzie podlegać.

Predykcje, które będziemy sprawdzać

Rynek predykcyjny tej sesji dał wynik 55,8 procent na to, że orzeczenie w sprawie NYT zostanie przywołane jako precedens w sprawie Sony/Warner — laboratorium ocenia to jako prawdopodobne, biorąc pod uwagę bezpośrednie podobieństwo prawne obu spraw. Pełny rejestr predykcji znajduje się w Forecast Ledger. Nic z niego nie usuwamy — nawet jeśli prognoza się nie sprawdzi.