8 września 2026 roku NSA, CISA i FBI opublikowały wspólny komunikat bezpieczeństwa, nazywając sześć chińskich firm — DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun i Z.AI — jako prowadzące przemysłowej skali kampanie „destylacji” przeciwko amerykańskim modelom frontier: Claude, GPT, Gemini i Grok. Firmy miały wyciągnąć miliardy tokenów w milionach zapytań od końca 2024 roku, „prawdopodobnie za wiedzą chińskiego rządu”, wykorzystując sfałszowane konta, masowe subskrypcje premium i usługi przekierowania ruchu.
Najostrzejsze twierdzenie advisory: deklarowany przez DeepSeek koszt treningu modelu R1 — 5,6 miliona dolarów, liczba, która w 2025 roku wywołała gwałtowną korektę wycen amerykańskich firm technologicznych — jest wprowadzający w błąd, bo pomija koszt danych pozyskanych poprzez destylację.
Następnego dnia, 9 września, chińskie Ministerstwo Handlu formalnie odrzuciło zarzuty jako bezpodstawne. Rzeczniczka MSZ Mao Ning oskarżyła USA o „upolitycznianie i uzbrajanie” zwykłej praktyki technicznej, stosowanie podwójnych standardów, i zapowiedziała „zdecydowane środki odwetowe”, jeśli zarzuty posłużą do uzasadnienia nowych restrykcji.
Podstawa prawna, która nie istnieje
Jest jednak problem, o którym niewiele mówi się w doniesieniach: destylacja modeli AI, sama w sobie, nie jest przestępstwem w prawie amerykańskim. Wyniki modeli AI nie podlegają ochronie prawa autorskiego — dlatego cała podstawa prawna oskarżeń opiera się na naruszeniu regulaminów usług (terms of service), nie na konkretnym przepisie ustawowym. OpenAI, Anthropic, Mistral i xAI jednoznacznie zabraniają wykorzystywania wyników swoich modeli do trenowania konkurencji w regulaminach API — ale to klauzula kontraktowa, nie ustawa karna.
„To dokładnie mechanizm opisany w naszej wcześniejszej sesji syntezy o Doktrynie Zastępczego Bezpieczeństwa Narodowego — tylko zastosowany tym razem nie wobec krajowego sporu handlowego, lecz wobec zagranicznego konkurenta. Gdy nie ma jasnego standardu ustawowego regulującego destylację modeli AI, argument bezpieczeństwa narodowego wypełnia lukę — przekształcając spór kontraktowy w kwestię międzypaństwową, z pełnym aparatem trzech agencji wywiadowczych.”
Red Team, AI Futures LabLaw / Regulation / Governance w naszym laboratorium podkreślił, że sam fakt, iż trzy agencje wywiadowcze wydają formalne ostrzeżenie bezpieczeństwa w sprawie naruszenia warunków umowy handlowej, jest niezwykły i wymaga wyjaśnienia. Geopolitical AI Strategist dodał kontekst: kontrola nad zdolnościami AI stała się elementem rywalizacji strategicznej między USA a Chinami, porównywalnym z kontrolą eksportu zaawansowanych chipów — w tej ramie naruszenie kontraktu przez podmiot działający „prawdopodobnie za wiedzą” obcego rządu przestaje być wyłącznie sporem cywilnym.
Skala robi różnicę — ale nie zmienia podstawy prawnej
Contrarian zaproponował mniej jednoznaczną interpretację: Anthropic wcześniej ujawniło, że trzy chińskie laboratoria użyły ponad 24 000 sfałszowanych kont, by wygenerować ponad 16 milionów interakcji z samym Claude, systematycznie wyciągając jego zdolności rozumowania i zachowania agentowe. Taka skala sugeruje zorganizowaną kampanię, nie przypadkowe naruszenia pojedynczych użytkowników — to jakościowo inna sytuacja.
AI Engineering Realist dodał praktyczny szczegół: rekomendacja advisory dla amerykańskich firm jest sama w sobie niezwykła — zamiast blokować podejrzane konta, agencje zalecają ciche, stopniowe degradowanie jakości odpowiedzi. To przyznanie się do trudności technicznej w wiarygodnym wykrywaniu destylacji w czasie rzeczywistym. Ethics / Philosophy / Religion zwrócił uwagę na osobny problem: to rekomendacja potajemnego pogarszania usługi bez informowania użytkowników — co rodzi pytanie, jaka jest gwarancja, że taki mechanizm nie zostanie zastosowany szerzej, bez wiedzy dotkniętych nim osób.
Symetryczny Deficyt
Forecast Auditor zaznaczył kluczowy punkt: nie mamy dziś żadnej niezależnej, zweryfikowanej liczby rzeczywistego kosztu treningu R1 z uwzględnieniem domniemanej destylacji. Mamy twierdzenie trzech agencji rządowych przeciwko twierdzeniu chińskiej firmy — pierwszy w pełni symetryczny przypadek Deficytu Zdolności Weryfikacyjnej w naszym cyklu sesji, gdzie obie strony przedstawiają niezweryfikowane twierdzenia przeciwko sobie nawzajem.
Ocena laboratorium
Poland Opportunity Score: 1/10 · Poland Risk Score: 4/10
Kolejny, tym razem geopolityczny precedens: nawet techniczna praktyka bez jasnej podstawy ustawowej
może zostać sklasyfikowana jako zagrożenie bezpieczeństwa narodowego przez duże gospodarki — warto
obserwować jako wzorzec metodologiczny.
Predykcje, które będziemy sprawdzać
Do rejestru trafiły
Rynek predykcyjny tej sesji dał wynik 35 procent na to, że pojawi się niezależna analiza kosztu treningu R1 w ciągu roku — laboratorium ocenia to jako mało prawdopodobne, biorąc pod uwagę złożoność metodologiczną takiego oszacowania bez dostępu do wewnętrznych danych żadnej ze stron. Pełny rejestr predykcji znajduje się w Forecast Ledger. Nic z niego nie usuwamy — nawet jeśli prognoza się nie sprawdzi.
Źródła
- CISA — China-Based Artificial Intelligence Companies Conducting Industrial-Scale Distillation Campaigns
- Engadget — US authorities accuse Chinese AI companies of industrial-scale campaigns
- TheNextWeb — China rejects the US distillation advisory as unfounded
- DecodeStack — AI Distillation Isn't Illegal. So Why Do OpenAI and Anthropic Call It Theft?
- Just Security — The Case for Imposing Costs on China's AI Distillation Campaigns