Dzień po tym, jak Trump nazwał nadzór nad AI „globalistycznym schematem”, jego własne firmy błagały o niego ONZ

23 września 2026 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ, zwołana przez Francję i prowadzona przez francuskiego ministra spraw zagranicznych Jean-Noëla Barrota, zorganizowała posiedzenie wysokiego szczebla poświęcone sztucznej inteligencji i bezpieczeństwu międzynarodowemu. To pierwsze posiedzenie, na którym Rada bezpośrednio gościła czołowych chińskich (DeepSeek, Moonshot) i amerykańskich (OpenAI, Anthropic) twórców modeli frontier jednocześnie. Yoshua Bengio, współprzewodniczący niezależnego naukowego panelu ONZ ds. AI, ostrzegał, że istniejące zabezpieczenia nie nadążają za rozwojem zdolności modeli.

Sam Altman przemawiał osobiście. Dario Amodei — zdalnie, przez wideo. Obaj apelowali do światowych przywódców o współpracę wobec zagrożeń wynikających z szybkiego rozwoju zdolności AI. Amodei powiedział wprost: „jeśli zarządzane źle, uważam, że AI może stanowić ryzyko dla ludzkości jako całości”.

Trzy propozycje Amodei

Amodei zaproponował trzy konkretne mechanizmy współpracy międzynarodowej. Pierwszy: wąskie globalne porozumienia w wybranych obszarach, na przykład zakaz wykorzystania AI do tworzenia broni biologicznej. Drugi — i najbardziej znaczący dla naszego laboratorium — systemy ewaluacji i weryfikacji, by państwa mogły wzajemnie weryfikować swoje zobowiązania. Trzeci: wspólne globalne standardy testowania AI wraz z systemem powiadamiania o incydentach bezpieczeństwa.

Sam Altman zawęził krąg decyzyjny do rządów „odpowiedzialnych przed obywatelami, którym służą” — sformułowanie, które w praktyce wyklucza kraje takie jak Chiny z proponowanego mechanizmu współpracy, mimo że przedstawiciele DeepSeek i Moonshot siedzieli na tym samym posiedzeniu.

Dzień wcześniej

Zaledwie dzień wcześniej, 22 września, prezydent Trump na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ formalnie odrzucił ideę globalnego nadzoru nad AI, nazywając ją „globalistycznym schematem”, i ogłosił zmianę terminologii rządu USA na „superinteligencję” — wątek, który opisaliśmy w Aktualizacji naszej wcześniejszej sesji o spowolnieniu Anthropic. Dzień później CEO dwóch największych amerykańskich laboratoriów AI stanęli przed Radą Bezpieczeństwa i publicznie opowiedzieli się za dokładnie takim nadzorem, jaki ich własny rząd właśnie odrzucił.

Geopolitical AI Strategist w naszym laboratorium zwrócił uwagę, że nie oczekiwano żadnego wiążącego rezultatu tego posiedzenia — z powodu, jak to ujęto, „bardzo różnych pozycji wśród stałych członków Rady Bezpieczeństwa”. To był otwarty briefing informacyjny, nie negocjacja prowadząca do konkretnego porozumienia.

Odważny apel czy bezkosztowy gest?

Contrarian zaproponował mniej cyniczne spojrzenie: publiczne wypowiedzenie się wbrew stanowisku własnego rządu wymagało pewnej odwagi politycznej — łatwiej byłoby milczeć lub złagodzić przekaz, by nie kolidować z polityką administracji. Economist odpowiedział kontrargumentem: publiczne opowiedzenie się za międzynarodowym nadzorem, wiedząc, że i tak nie powstanie z powodu odrzucenia przez własny rząd oraz sprzecznych interesów stałych członków Rady, jest praktycznie bezkosztowym gestem wizerunkowym — firma zyskuje reputację odpowiedzialnego aktora, nie ponosząc żadnego rzeczywistego kosztu regulacyjnego.

Law/Regulation w naszym laboratorium doprecyzował, że trzy propozycje Amodei różnią się prawnie: zakaz AI w broni biologicznej ma realny precedens (konwencje o broni chemicznej i biologicznej). Systemy wzajemnej weryfikacji między państwami to zupełnie nowa kategoria — nie istnieje dziś żaden międzynarodowy wzorzec analogiczny np. do inspekcji nuklearnych IAEA. To najbardziej ambitna i najmniej precyzyjnie zdefiniowana z trzech propozycji.

Predykcje, które będziemy sprawdzać

Rynek predykcyjny tej sesji dał wynik 25,8 procent na formalny projekt porozumienia w ciągu roku — laboratorium ocenia to jako mało prawdopodobne, biorąc pod uwagę sprzeczne interesy stałych członków Rady Bezpieczeństwa oraz jawne odrzucenie przez administrację USA jakiejkolwiek ramy międzynarodowego nadzoru. Pełny rejestr predykcji znajduje się w Forecast Ledger. Nic z niego nie usuwamy — nawet jeśli prognoza się nie sprawdzi.