5 października 2026 roku OpenAI ogłosiło, że w ciągu najbliższych tygodni doda niewidzialny znak wodny do kwalifikujących się tekstów generowanych przez ChatGPT i Codex dla użytkowników w Unii Europejskiej — odpowiedź na wymogi przejrzystości AI Act. Mechanizm, nazwany textGrain, nie wstawia ukrytych znaków Unicode, niestandardowej interpunkcji ani dodatkowych tokenów. Subtelnie zmienia to, jak model wybiera między możliwymi słowami i fragmentami słów. W API znakowanie pozostaje opcjonalne dla wybranych modeli i domyślnie wyłączone — to nie jest mechanizm globalny ani domyślny.

OpenAI deklaruje brak istotnej utraty jakości tekstu i zaniedbywalny wpływ na szybkość generowania. Twierdzi też, że textGrain dorównuje lub przewyższa skuteczność wykrywania SynthID Google w jego własnych testach, i zapowiada udostępnienie technologii jako open source.

„Mechanizm trudniejszy do usunięcia mechanicznym czyszczeniem niewidzialnych znaków nie znaczy trudny do usunięcia w ogóle.”

AI Engineering Realist, AI Futures Lab

92% spada do 17% po edycji co czwartego słowa

Według własnego raportu technicznego OpenAI, na próbkach liczących 400 tokenów zamiana 10% słów na synonimy obniżyła wykrywalność znaku z ok. 92% do ok. 66%. Zamiana 25% słów obniżyła ją do 17%. Dla krótszych fragmentów i tekstów o mniejszej swobodzie doboru słów — na przykład zapisu matematycznego — skuteczność wykrywania jest jeszcze niższa. Część relacji wtórnych podaje nieco inny punkt wyjściowy (ok. 95% zamiast 92% dla analogicznych próbek) — rozbieżność, której żadne z przejrzanych źródeł nie wyjaśnia, prawdopodobnie wynikająca z różnych warunków testowych w samym raporcie.

To są wyłącznie liczby OpenAI. Dostęp do detektora na starcie jest ograniczony do zatwierdzonych badaczy i organizacji eksperckich — nie jest publicznie dostępny. Oznacza to, że dwa tygodnie po ogłoszeniu żadne z przejrzanych źródeł nie opisuje niezależnej oceny skuteczności textGrain: nikt spoza OpenAI nie może dziś zmierzyć wyniku „przed i po” edycji tekstu, bo nie ma dostępu do narzędzia, które by to zmierzyło.

„Mechanizm oceny bezpieczeństwa oceniany wyłącznie przez twórcę narzędzia, przy jednoczesnym zamknięciu dostępu dla tych, którzy mogliby to sprawdzić — to dokładnie ten sam wzorzec, co zawsze.”

Red Team, AI Futures Lab

Oznaczone, ale czy to coś znaczy?

OpenAI wprost zastrzega: wykryty znak wodny nie identyfikuje użytkownika i nie ustala prawdziwości, własności ani ludzkiego wkładu w tekst. Brak wykrytego znaku również niczego nie dowodzi — w szczególności nie dowodzi ludzkiego autorstwa. Law/Regulation/Governance w naszym laboratorium zwraca uwagę na kluczowe rozróżnienie: AI Act wymaga oznaczania treści, nie wymaga, by oznaczenie było niemożliwe do usunięcia. Formalnie OpenAI może spełnić literę przepisu mechanizmem, który w praktyce nie działa już na tekstach poddanych nawet lekkiej edycji.

Usuwanie znaku przez „czyszczenie” niewidzialnych znaków Unicode nie działa, bo textGrain na nich nie polega — OpenAI twierdzi, że typowe narzędzia do usuwania znaków wodnych go nie naruszają. Skuteczność usunięcia znaku przez przepisanie lub parafrazę tekstu nie została jednak niezależnie zmierzona z tego samego powodu: detektor nie jest publicznie dostępny.

W Polsce obowiązek ujawniania treści AI (art. 50 ust. 4 AI Act, dotyczący m.in. deepfake'ów i tekstów publikowanych w interesie publicznym) obowiązuje bezpośrednio od 2 sierpnia 2026 roku. Wymóg technicznego znakowania maszynowego przez dostawców (art. 50 ust. 2) został przesunięty pakietem Digital Omnibus na 2 grudnia 2026 roku. Krajowy organ nadzoru — Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) — ma zacząć działać dopiero pod koniec października lub w listopadzie 2026 roku. Obowiązek prawny już istnieje; organ zdolny go egzekwować — jeszcze nie.

Ocena laboratorium

Poland Opportunity Score: 3/10 · Poland Risk Score: 4/10
Polska ma pośredni punkt styku przez obowiązujący już art. 50 ust. 4 AI Act i zbliżający się termin art. 50 ust. 2 (2.12.2026), przy wciąż formującym się krajowym organie nadzoru KRiBSI.

Predykcje, które będziemy sprawdzać

Do rejestru trafiły

Nie pojawi się niezależna (nie pochodząca od OpenAI) ocena skuteczności wykrywania textGrain na reprezentatywnej, publicznie opisanej próbce tekstówdo 30.06.202770%
OpenAI nie rozszerzy dostępu do detektora textGrain poza zatwierdzonych badaczy i organizacje eksperckiedo 31.12.202665%
Pojawi się udokumentowany przypadek próby użycia wykrycia (lub braku wykrycia) znaku wodnego jako argumentu dowodowego w sporze prawnym lub medialnym w UEdo 30.06.202740%
Polski organ nadzoru (KRiBSI) nie opublikuje wytycznych technicznych dot. akceptowalnych metod znakowania maszynowego treści AIdo 2.12.202660%

Pełny rejestr predykcji znajduje się w Forecast Ledger. Nic z niego nie usuwamy — nawet jeśli prognoza się nie sprawdzi.

Źródła

  1. OpenAI — EU text provenance (textGrain)
  2. The Verge — OpenAI adds invisible watermarks to ChatGPT text in the EU
  3. BleepingComputer — OpenAI is adding invisible watermarks to ChatGPT and Codex text in the EU
  4. Interesting Engineering — OpenAI ChatGPT invisible watermarks EU
  5. LetsDataScience — OpenAI watermarks ChatGPT, Codex in EU: rewrite erases mark
  6. infor.pl — Oznaczanie treści z AI od 2 sierpnia 2026 r.
  7. Crowe Polska — Przejrzystość AI: obowiązki firm wynikające z art. 50 AI Act
← Poprzedni artykuł: Amazon obiecuje miliard dolarów społecznościom centrów danych. Własne liczby się nie zgadzają Wszystkie analizy →