AI podtrzymuje światowy handel. Nikt nie mówi, które kraje na tym zarabiają

8 października 2026 roku WTO opublikowała Global Trade Outlook and Statistics, podnosząc prognozę wzrostu wolumenu światowego handlu towarami w 2026 r. z 1,9% (prognoza marcowa) do 3,9%, a na 2027 r. do 4,1%. Głównym motorem jest handel towarami umożliwiającymi AI — półprzewodnikami, serwerami, komponentami centrów danych — który wzrósł 67% rok do roku i odpowiadał za 47% całego przyrostu wartości globalnego handlu towarami w pierwszej połowie 2026 roku.

Liczba, która robi największe wrażenie, nie pojawia się w większości nagłówków: towary umożliwiające AI stanowią zaledwie ok. 14,8% całego handlu towarami. Kategoria odpowiadająca za mniej niż jedną szóstą wolumenu generuje niemal połowę całego przyrostu. Wolumen handlu wzrósł 3,5% w pierwszej połowie roku, ale wartość w dolarach aż 15% — różnicę tłumaczą wyższe ceny energii i popyt napędzany przez AI. Jednocześnie WTO obniżyła prognozę wzrostu handlu usługami na 2026 r. do 3,3%, powołując się na wyższe koszty paliwa lotniczego związane z napięciami na Bliskim Wschodzie.

„Wysoce skoncentrowane geograficznie" — ale gdzie dokładnie?

Doniesienia prasowe zgodnie powtarzają, że wzrost handlu towarami AI jest „wysoce skoncentrowany geograficznie" — formułę tę WTO umieściła wprost w komunikacie. Azja ma prowadzić zarówno w imporcie (+9,5%), jak i eksporcie (+9,9%). Żadne z przejrzanych źródeł — a większość to przedruki jednej depeszy Reuters i AP — nie podaje jednak rozbicia na konkretne kraje czy firmy. To nie jest dowód, że WTO takich danych nie posiada: możliwe, że pełny raport zawiera tabele kraj-po-kraju, których po prostu nie przytoczono w streszczeniach prasowych. Nie udało się tego potwierdzić niezależnie.

WTO zasygnalizowała też ryzyko po drugiej stronie równania: ewentualne spowolnienie inwestycji w AI mogłoby odwrócić efekt napędzający obecny wzrost handlu. Marcowa prognoza ostrzegała dodatkowo, że utrzymujący się szok energetyczny mógłby obniżyć wzrost handlu o kolejne 0,5 punktu procentowego i ścisnąć produkcję centrów danych oraz chipów — to ostrzeżenie poprzedza październikową aktualizację, a jego zaktualizowanej wersji nie znaleziono.

Dobra wiadomość ukrywająca ryzyko, czy rzadka szczerość instytucji?

Można odwrócić ramę: być może to dobra wiadomość, że WTO otwarcie nazywa koncentrację ryzykiem w tym samym komunikacie, który podnosi prognozę wzrostu — zamiast milczeć o problemie pod pozytywnym nagłówkiem. To rzadkość w komunikacji instytucji międzynarodowych, nie próba jej ukrycia. Pytanie, które pozostaje otwarte, nie dotyczy dobrej woli WTO, lecz tego, czy opinia publiczna i decydenci mają dostęp do danych pozwalających samodzielnie ocenić skalę i naturę tej koncentracji.

Predykcje, które będziemy sprawdzać

Pełny rejestr predykcji znajduje się w Forecast Ledger. Nic z niego nie usuwamy — nawet jeśli prognoza się nie sprawdzi.